خلاصه: اهمیت مقام موبد و نقش آنان در عصر ساسانی ـ معرفی سه گروه روحانیون زردشتی و وظائفی كه هریك برعهده داشتهاند ـ شرحی درباره "تنسر" روحانی زمان اردشیر و ترجمه نامه مشهور او به گشنسب شاه، معرفی چهارتن از موبدان بزرگ گه در نوشتههای مورخان اسلامی اسامی آنها ذكر شده است ـ "كرتیر" موبر و نقش او در اذیت و آزار رمانویان، شرحی بر زندگی"آذربد" و روایاتی درباره او ـ شرح زندگی "مهروراژومهراكاوید" ، "آذربوذی" ، "زرواندار" ،"مهرشاپور" ، "همگدین" ، دادفر، فرخان موبدان موبد یزدگرد شهریار.
مقدمه
موبدان یا هیربدان كه نام برخی از آنها را در این مختصر ذكر خواهیم كرد در زمان شهریاران ساسانیان در هر فرصتی باری كسب قدرت و سركوبی دشمنان می كوشیدند و در امور سیاسی و دینی دخالت بسیار داشتند. اینان در مراسم تاجگذاری شاهنشاهان ساسانی حضور بهم رسانده و در دم مرگ گوش فرا می دادند و وصایای ایشان را مخصوصا در مورد انتخاب جانشین برای شاهزادگان و رجال و درباریان بازگو كرده و اگر خود راضی به اینكار بودند شاه آینده را انتخاب می كردند.