جلوه های«زن»در تاریخ زندگی زردشت-بخش نخست

در این مقاله با دیدی اساطیری،جلوه های گوناگون زندگی زردشت بررسی می گردد.هدف بیان کل اسطوره زندگی زردشت نیست! بلکه به مواردی اشاره می شود که نقش «زن»درآن ها چشمگیر است.

ازدید اسطوره های ایران باستان تکوین هر انسانی از گردآمدن سه عنصر اصلی است:فر،فروهر و گوهرتن.

فر یا فره موهبتی ایزدی است که تجلی ظاهری آن نور است و همراهی آن با مردمان موجب نیک بختی و جدایی او از آنان سبب بدبختی است.

ادامه نوشته

زندگاني و فعاليت روحانيون عصر ساساني- بخش دوم

برخی از موبدان و هیربدان بزرگ عصر ساسانی:

1- تنسر

 تنسر در زمان سلطنت اردشیر بابكان میزیست، اردشیر وقتی سلطنت اشكانیان را پایان بخشید برطبق نوشته بندهش، كتك خوتایان (ملوك الطوایف) را برانداخت، كشور را آیین داد و مزدیسنا را رونق بخشید. اما درباره تنسر باید گفت كه او نخستین روحانی نامدار است كه وجود تاریخی داشته و در اشاعه آیین مزدیسنا و تنظیم متون اوستا كوشا بوده است. وی مقام هیربدان هیربد را داشته و در بسیاری از نوشته ها مورخان اسلامی نام او را می یابیم. تنسر از جانب شاهنشاه ساسانی مأموریت یافت كه متون اوستا را كه پراكنده بود و نخستین بار در زمان بلاش (ولاش) اول (52-78) میلادی جمع آوری شده بود دیگر بار گردآورد و در دسترس همگن قرار دهد. مأموریت وی با حمایت بیدریغ اردشیر كه خود از خاندان روحانی نیز بود با كمك جمعی از روحانیون با موفقیت بانجام رسید و اوستا تدوین گردید.

ادامه نوشته

زندگاني و فعاليت روحانيون عصر ساساني- بخش نخست

خلاصه: اهمیت مقام موبد و نقش آنان در عصر ساسانی ـ معرفی سه گروه روحانیون زردشتی و وظائفی كه هریك برعهده داشته‌اند ـ شرحی درباره "تنسر" روحانی زمان اردشیر و ترجمه نامه مشهور او به گشنسب شاه، معرفی چهارتن از موبدان بزرگ گه در نوشته‌های مورخان اسلامی اسامی آنها ذكر شده است ـ "كرتیر" موبر و نقش او در اذیت و آزار رمانویان،‌ شرحی بر زندگی‌"آذربد" و روایاتی درباره او ـ شرح زندگی "مهروراژومهراكاوید" ، "آذربوذی" ، "زرواندار" ،‌"مهرشاپور" ، "همگدین" ، دادفر، فرخان موبدان موبد یزدگرد شهریار.

مقدمه

موبدان یا هیربدان كه نام برخی از آنها را در این مختصر ذكر خواهیم كرد در زمان شهریاران ساسانیان در هر فرصتی باری كسب قدرت و سركوبی دشمنان می كوشیدند و در امور سیاسی و دینی دخالت بسیار داشتند. اینان در مراسم تاجگذاری شاهنشاهان ساسانی حضور بهم رسانده و در دم مرگ گوش فرا می دادند و وصایای ایشان را مخصوصا در مورد انتخاب جانشین برای شاهزادگان و رجال و درباریان بازگو كرده و اگر خود راضی به اینكار بودند شاه آینده را انتخاب می كردند.

ادامه نوشته

کرتیر و سیاست اتحاد دین و دولت در دوره ساسانی-بخش پایانی

درجای دیگر از کتیبه خود (س 11 به بعد) کرتیر به فتوحات شاپور اشاره کرده است. به گفته او شاپور سرزمین های خارجی (غیر ایرانی: انیران) بسیاری که نامشان را به تفصیل می آورد، فتح کرده و غارت نموده و به آتش کشیده و ویران کرده است، و کرتیر کوشیده تا نگذارد به آتش ها زیان برسد یا خزائن آتشکده ها به غارت رود و آنچه غارت شده بود، باز ستده و به جای اصلی خود باز گردانیده است. بعضی دانشمندان از این گفته چنین استنباط کرده اند که کرتیر در لشکر کشی های شاپور همراه او بوده است.17 اما در متن کتیبه هیچ نکته ای در تأیید این نظر وجود ندارد. مقایسه نام استان های ایرانی و غیر ایرانی مذکور در کتیبه شاپور و در کتیبه کرتیر این نظر را تأیید می کند که آنچه کرتیر ادعا می کند، مربوط به دوران بهرام دوم است و نه مربوط به زمان شاپور. درطی این سی سال فاصله میان نگارش دو کتیبه بعضی از استان های تصرف شده از اختیار ایران خارج شده بود و از این رو نام آنها در کتیبه کرتیر نیامده است.18 اقدامات یاد شده او نیز ناظر به دوران بهرام دوم است.

ادامه نوشته

کرتیر و سیاست اتحاد دین و دولت در دوره ساسانی-بخش نخست

پایه گذاری سیاست اتحاد دین و دولت در ایران قبل از اسلام به اردشیر ساسانی نسبت داده شده است.1 برطبق روایت طبری2 خاندان اردشیر متولی آتشکده ناهید در استخر فارس بوده اند، و طبیعی است هنگامی که اردشیر به قدرت رسید در پی این بوده باشد که دین مزدیسنی را که در زمان اشکانیان درکنار حکومت قرار داشت با حکومت یکی سازد و از آن به عنوان حربه سیاسی بهره برد. عامل اجرای این سیاست از زمان اردشیر به بعد موبدی زردشتی به نام کرتیر3 بوده که در مدت سلطنت شش پادشاه (اردشیر تا نرسه) می زیسته است. قدیم ترین منبعی که نام وی درآن آمده، کتیبه سه زبانی شاپور اول در کعبه زردشت واقع در نقش رستم است که پس از سال 257 و احتمالاً در 262 میلادی نگاشته شده است.4 در این کتیبه شاپور فهرستی از بزرگان عهد خود و پدرش را ذکر می کند... 

 

ادامه نوشته

تحلیلی بر عصر اشو زردشت

بررسی تطبیقی دین زردشتی بر اساس یافته های جدید

ادامه نوشته

مانی - بخش نخست

اعتقادات مانی
ادامه نوشته